Ospa wietrzna to bardzo zaraźliwa choroba wirusowa wywołana przez wirusa ospy i półpaśca. Najczęściej chorują dzieci, u których przebieg jest zwykle łagodny. U dorosłych, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością ospa bywa cięższa i częściej daje powikłania.
Jak się można zarazić
Ospa przenosi się bardzo łatwo, drogą kropelkową podczas kaszlu i rozmowy oraz przez kontakt z płynem z pęcherzyków. Osoba jest zaraźliwa już na jeden do dwóch dni przed pojawieniem się wysypki i pozostaje zakaźna do momentu, aż wszystkie zmiany przyschną i pokryją się strupkami. Dlatego chory powinien w tym czasie zostać w domu.
Objawy i przebieg
Objawy pojawiają się zwykle po 10 do 21 dniach od kontaktu z wirusem. Charakterystyczne jest to, że wysypka wychodzi rzutami, więc na skórze widać jednocześnie zmiany na różnych etapach.
- swędząca wysypka, która przechodzi od czerwonych plamek przez pęcherzyki wypełnione płynem do strupków
- zmiany pojawiają się na całym ciele, także na owłosionej skórze głowy i w jamie ustnej
- gorączka i gorsze samopoczucie
- ból głowy i brak apetytu
Ospa u dorosłych
U dorosłych ospa przebiega zwykle ciężej niż u dzieci, z wyższą gorączką, większą liczbą zmian i większym ryzykiem powikłań, takich jak zapalenie płuc. Dlatego dorosły z ospą powinien pozostawać pod kontrolą, a w razie nasilonych objawów skonsultować się z lekarzem.
Jak łagodzić świąd i pielęgnować skórę
Najbardziej dokuczliwy jest świąd, a drapanie grozi nadkażeniem i bliznami. Celem pielęgnacji jest ulżenie w swędzeniu i ochrona skóry.
- krótko obcięte paznokcie, u małych dzieci pomocne bywają bawełniane rękawiczki
- chłodne, przewiewne, luźne ubrania z naturalnych tkanin
- preparaty łagodzące świąd stosowane według zaleceń
- nawadnianie, odpoczynek i unikanie przegrzania
Zaraźliwość i izolacja
W czasie choroby należy unikać kontaktu z osobami, które nie chorowały na ospę ani nie były szczepione, zwłaszcza z kobietami w ciąży, noworodkami i osobami z obniżoną odpornością. Izolacja trwa do przyschnięcia wszystkich zmian.
Kiedy zgłosić się do lekarza
- wysoka gorączka lub gorączka utrzymująca się kilka dni
- zmiany skórne się nadkażają, są bardzo zaczerwienione, bolesne lub sączące
- ospa u dorosłego, kobiety w ciąży, noworodka lub osoby z obniżoną odpornością
- niepokojące objawy, takie jak duszność, silny ból głowy, zaburzenia świadomości
Najczęstsze pytania
Czy na ospę jest szczepionka
Tak, dostępne jest szczepienie, które chroni przed zachorowaniem lub łagodzi przebieg. Warto omówić je z lekarzem, zwłaszcza u osób, które nie chorowały.
Czy po ospie można zachorować na półpasiec
Tak. Po przechorowaniu ospy wirus pozostaje w organizmie i po latach może się uaktywnić jako półpasiec.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem, a w nagłym przypadku zadzwoń pod numer 112.