Biegunka to jeden z najczęstszych objawów ze strony układu pokarmowego. Mówimy o niej, gdy stolce stają się luźne lub wodniste i pojawiają się częściej niż zwykle. W większości przypadków jest łagodna, wynika z przejściowej infekcji lub błędu dietetycznego i ustępuje w ciągu kilku dni. Bywa jednak sygnałem, że organizm traci dużo płynów, a czasem wskazuje na poważniejszy problem. W tym artykule wyjaśniamy, skąd bierze się biegunka, jak sobie z nią radzić i kiedy nie należy zwlekać z konsultacją.
Najczęstsze przyczyny biegunki
Zdecydowanie najczęściej biegunka wynika z infekcji wirusowych lub bakteryjnych, które podrażniają jelita. Może być też skutkiem zatrucia pokarmowego, nietolerancji niektórych produktów, stresu albo reakcji na przyjmowane leki. Krótkotrwała biegunka po posiłku lub w podróży zwykle nie jest groźna. Jeśli jednak nawraca, utrzymuje się długo lub towarzyszą jej inne dolegliwości, warto poszukać przyczyny z pomocą lekarza.
Dlaczego nawodnienie jest najważniejsze
Największym ryzykiem przy biegunce jest odwodnienie, bo organizm traci wtedy wodę i elektrolity. Dlatego podstawą postępowania jest picie płynów małymi porcjami, ale często. Pomocne są woda, słabe napary oraz dostępne w aptece doustne płyny nawadniające, które uzupełniają elektrolity. Sygnałem, że organizmowi brakuje płynów, może być wzmożone pragnienie, suchość w ustach, osłabienie czy oddawanie mniejszej ilości moczu.
Jak sobie pomóc w domu
- pij płyny regularnie, małymi łykami, żeby uzupełniać straty
- sięgnij po doustny płyn nawadniający, gdy biegunka jest nasilona
- jedz lekkostrawnie i wracaj do zwykłej diety stopniowo
- unikaj tłustych, bardzo słodkich i ostrych potraw oraz alkoholu
- odpoczywaj i obserwuj, czy nie pojawiają się nowe objawy
Kiedy koniecznie do lekarza
Część sytuacji wymaga oceny lekarza. Skontaktuj się z nim, a przy objawach alarmowych z pomocą doraźną, jeśli:
- biegunka utrzymuje się dłużej niż kilka dni lub jest bardzo nasilona
- w stolcu pojawia się krew lub śluz
- towarzyszą jej wysoka gorączka, silny ból brzucha lub uporczywe wymioty
- widać objawy odwodnienia, takie jak znaczne osłabienie czy zawroty głowy
- chorujesz przewlekle, jesteś w ciąży, dotyczy to małego dziecka lub osoby starszej
W nagłych, gwałtownie narastających objawach nie zwlekaj i zadzwoń pod numer 112.
Konsultacja online
Jeśli biegunka się przedłuża, nawraca lub nie masz pewności, jak postąpić, możesz skonsultować objawy z lekarzem podczas teleporady. Lekarz oceni sytuację, doradzi dalsze kroki i w razie potrzeby wskaże, czy konieczne jest badanie na miejscu.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo może trwać zwykła biegunka?
Przy typowej infekcji biegunka trwa zwykle od jednego do kilku dni i ustępuje samoistnie. Jeśli utrzymuje się dłużej, nasila się lub nawraca, powinien ocenić ją lekarz. Przedłużająca się biegunka wymaga sprawdzenia przyczyny.
Co pić przy biegunce?
Najważniejsze jest regularne uzupełnianie płynów małymi porcjami. Pomocne są woda i doustne płyny nawadniające, które uzupełniają utracone elektrolity. Warto pić często, nawet jeśli nie odczuwa się dużego pragnienia.
Kiedy biegunka jest niebezpieczna?
Niepokojące są krew w stolcu, wysoka gorączka, silny ból brzucha oraz objawy odwodnienia. Ostrożność zaleca się także u dzieci, osób starszych, w ciąży i przy chorobach przewlekłych. W takich sytuacjach potrzebna jest konsultacja z lekarzem.