Kategoria: Poradnik

Depresja i inne zaburzenia psychiczne są pełnoprawną podstawą do zwolnienia lekarskiego (L4). Zdrowie psychiczne jest tak samo ważne jak fizyczne, a odpoczynek bywa częścią leczenia.

Kto może wystawić L4 z powodu zdrowia psychicznego

Elektroniczne zwolnienie (e-ZLA) może wystawić lekarz, jeśli po przeprowadzeniu wywiadu uzna, że stan zdrowia uniemożliwia pracę. Może to zrobić także podczas teleporady.

Czy dostanę L4 „od ręki”

Zwolnienie nie jest usługą „na życzenie”. Lekarz ocenia Twój stan i decyduje o zasadności oraz długości zwolnienia. Bez rzetelnej rozmowy i oceny nie wystawiamy L4.

Jak to wygląda

• umawiasz teleporadę i opisujesz swoją sytuację
• lekarz przeprowadza wywiad i ocenia zdolność do pracy
• jeśli jest wskazane, wystawia e-ZLA, trafia ono automatycznie do ZUS i pracodawcy

Zobacz też: konsultacja psychiatryczna online oraz leczenie depresji online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112. Jeśli przeżywasz kryzys psychiczny, skorzystaj z bezpłatnego Telefonu Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (czynny całą dobę) lub Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111.

Jeśli masz już dobrane leczenie i dobrze je znosisz, nie zawsze potrzebujesz pełnej wizyty, by przedłużyć receptę. Wyjaśniamy zasady.

Na czym polega kontynuacja

Kontynuacja to przedłużenie wcześniej rozpoczętego, sprawdzonego leczenia. Lekarz weryfikuje, jak znosisz leki, czy nie ma nowych objawów ani powodów do zmiany, i wystawia e-receptę na kolejny okres.

Kiedy potrzebna jest nowa konsultacja

• gdy leczenie zaczyna się po raz pierwszy
• gdy leki przestały działać lub pojawiły się nowe objawy
• gdy od ostatniej oceny minęło dużo czasu
• gdy w grę wchodzą leki wymagające szczególnej kontroli

Zobacz e-receptę na antydepresanty oraz leczenie depresji online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę) lub Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111.

To jedno z najczęstszych pytań. Obaj specjaliści pomagają w zdrowiu psychicznym, ale robią to inaczej, i czasem najlepiej działają razem.

Psychiatra

To lekarz. Diagnozuje zaburzenia psychiczne, może zlecać badania, wystawiać recepty (w tym na leki przeciwdepresyjne) i zwolnienia. Do psychiatry zgłoś się, gdy objawy są nasilone, utrzymują się długo lub myślisz o leczeniu farmakologicznym.

Psycholog / psychoterapeuta

Nie jest lekarzem i nie wypisuje leków. Prowadzi diagnozę psychologiczną i psychoterapię, pracę nad myślami, emocjami i wzorcami zachowań. Terapia bywa równie skuteczna co leki, a często łączy się je razem.

Do kogo najpierw

Jeśli nie wiesz, dobrym punktem startu jest psychiatra, postawi diagnozę i pokieruje dalej. Zobacz konsultację psychiatryczną online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę) lub Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111.

Pierwsza wizyta u psychiatry online potrafi budzić niepewność. Wyjaśniamy, jak to przebiega, żebyś wiedział, czego się spodziewać.

Przed wizytą

• przygotuj listę objawów i pytań
• spisz przyjmowane leki i dotychczasowe rozpoznania
• zadbaj o spokojne, prywatne miejsce i stabilny internet

W trakcie

Lekarz przeprowadza wywiad: pyta o objawy, ich nasilenie i czas trwania, historię zdrowia, sen, apetyt, sytuację życiową. To rozmowa, nie egzamin. Mów szczerze, to pomaga w trafnej diagnozie.

Po wizycie

Otrzymujesz zalecenia, a jeśli trzeba, e-receptę, e-skierowanie lub e-zwolnienie. Przebieg konsultacji trafia do dokumentacji medycznej.

Gotowy? Zobacz konsultację psychiatryczną online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę) lub Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111.

Wypalenie zawodowe to stan wyczerpania wynikający z długotrwałego stresu w pracy. To nie lenistwo ani słabość, to sygnał, że organizm potrzebuje zmiany.

Trzy filary wypalenia

• Wyczerpanie: brak energii, zmęczenie, które nie mija po odpoczynku.
• Cynizm i dystans: zniechęcenie, negatywny stosunek do pracy.
• Poczucie nieskuteczności: wrażenie, że nic nie robisz dobrze.

Wypalenie a depresja

Objawy się nakładają, a przewlekłe wypalenie może przejść w depresję. Jeśli obniżony nastrój i brak energii dotyczą też życia poza pracą, sprawdź objawy depresji.

Co pomaga

Realne granice w pracy, regeneracja, wsparcie, a czasem konsultacja specjalisty. Jeśli czujesz, że sam nie dajesz rady, porozmawiaj z lekarzem.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę).

ADHD nie znika w dorosłości. U dorosłych wygląda inaczej niż u dzieci. Mniej „biegania”, więcej wewnętrznego niepokoju, chaosu i trudności z organizacją.

Typowe objawy

• problemy ze skupieniem i dokańczaniem zadań
• odkładanie spraw, chaos, spóźnienia
• impulsywność w decyzjach i wydatkach
• wewnętrzny niepokój, trudność z „wyłączeniem głowy”
• wahania nastroju i niska tolerancja frustracji

Diagnoza i leczenie

Diagnozę stawia specjalista na podstawie wywiadu i kwestionariuszy. Leczenie łączy psychoedukację, strategie organizacji i, w razie potrzeby, farmakoterapię. Część leków stosowanych w ADHD podlega szczególnym zasadom, dlatego wymaga prowadzenia przez lekarza. Zacznij od konsultacji psychiatrycznej online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę).

Tarczyca i nastrój są ściśle powiązane. Zanim rozpozna się depresję, warto sprawdzić, czy za objawami nie stoi niedoczynność tarczycy.

Dlaczego to ważne

Niedoczynność tarczycy (wysokie TSH) daje objawy łudząco podobne do depresji: zmęczenie, spowolnienie, obniżony nastrój, senność, przyrost masy ciała, problemy z koncentracją. Wyrównanie tarczycy potrafi te objawy cofnąć.

Co oznacza wynik TSH

• podwyższone TSH: może wskazywać na niedoczynność tarczycy
• obniżone TSH: może wskazywać na nadczynność (częściej lęk, niepokój, kołatanie serca)
• wynik zawsze interpretuje lekarz, w kontekście objawów i innych badań

Jeśli masz objawy depresji, sprawdź też jakie badania warto zrobić przy depresji.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę).

Depresję rozpoznaje się na podstawie objawów i rozmowy z lekarzem, a nie „z krwi”. Badania laboratoryjne służą jednak do czegoś ważnego: wykluczenia chorób ciała, które dają objawy przypominające depresję.

Podstawowe badania

• TSH: ocena tarczycy; niedoczynność daje zmęczenie i obniżony nastrój (zobacz TSH a depresja).
• Morfologia: niedokrwistość bywa przyczyną przewlekłego zmęczenia.
• Witamina B12 i D: niedobory wiążą się z gorszym nastrojem i energią.
• Glukoza, elektrolity: ogólna ocena stanu organizmu.

Testy przesiewowe nastroju

Do oceny samopoczucia stosuje się kwestionariusze, np. skalę Becka lub PHQ-9 dla depresji oraz GAD-7 dla lęku. To narzędzia pomocnicze. Sprawdź nasz test na depresję i test lęku GAD-7.

Wyniki najlepiej omówić z lekarzem. Zobacz konsultację psychiatryczną online.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W sytuacji zagrożenia życia zadzwoń pod 112. W kryzysie psychicznym dzwoń pod bezpłatny Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123 (całą dobę).