Ketrel to preparat zawierający kwetiapinę, lek z grupy leków przeciwpsychotycznych drugiej generacji. Wydawany jest wyłącznie na receptę i stosowany pod kontrolą lekarza, najczęściej psychiatry. Nazwa budzi u części pacjentów niepokój, bo kojarzy się wyłącznie z ciężkimi chorobami psychicznymi, tymczasem zakres jego zastosowań jest szerszy i obejmuje również zaburzenia nastroju.
Jak działa kwetiapina
Kwetiapina wpływa na przekaźnictwo w mózgu, przede wszystkim na układ dopaminowy i serotoninowy. Dzięki temu porządkuje procesy odpowiedzialne za odbiór bodźców, nastrój i napęd. Charakterystyczne jest to, że jej działanie zależy od dawki: w małych dawkach dominuje efekt uspokajający i nasenny, w większych ujawnia się pełne działanie przeciwpsychotyczne i stabilizujące nastrój.
Na co jest stosowany
- schizofrenia i inne zaburzenia z objawami psychotycznymi
- epizody manii i depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej
- zapobieganie nawrotom w chorobie dwubiegunowej
- leczenie wspomagające depresji, gdy sam lek przeciwdepresyjny nie wystarcza
W praktyce lekarz dobiera dawkę do rozpoznania i do reakcji pacjenta, a leczenie prowadzi się długofalowo, z regularną kontrolą.
Dlaczego bywa przepisywany na sen
Kwetiapina w małych dawkach silnie działa sedatywnie, dlatego bywa przepisywana pacjentom z uporczywą bezsennością, zwłaszcza tym, u których współistnieją zaburzenia nastroju lub lękowe albo gdy istnieje ryzyko uzależnienia od klasycznych leków nasennych. Takie zastosowanie zawsze pozostaje decyzją lekarza, który waży korzyści wobec działań niepożądanych. Sama bezsenność bez innych zaburzeń jest zwykle leczona inaczej, zaczynając od higieny snu i terapii poznawczo-behawioralnej.
Czego się spodziewać na początku leczenia
Efekt uspokajający pojawia się szybko, natomiast pełne działanie na nastrój i objawy psychotyczne rozwija się przez kilka tygodni. W pierwszych dniach częste są senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, dlatego lekarz zwykle zaczyna od małej dawki i zwiększa ją stopniowo. Z tego samego powodu leku nie odstawia się nagle, bo grozi to nawrotem objawów i dolegliwościami odstawiennymi. Zmianę dawkowania zawsze ustala się z lekarzem.
Działania niepożądane i kontrola leczenia
Do częstszych należą senność, zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia oraz wzrost masy ciała i apetytu. Kwetiapina może wpływać na gospodarkę węglowodanową i lipidową, dlatego w trakcie leczenia kontroluje się masę ciała, glukozę i lipidogram. U osób starszych, zwłaszcza z otępieniem, stosuje się ją ze szczególną ostrożnością. Lekarz zwraca też uwagę na choroby serca i przyjmowane równolegle leki, ponieważ część z nich wpływa na rytm serca.
Kwetiapina a alkohol i prowadzenie pojazdów
Alkohol nasila działanie uspokajające i pogarsza sprawność psychoruchową, dlatego w trakcie leczenia się go nie zaleca. Na początku terapii i po każdej zmianie dawki należy zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn, bo senność bywa znaczna.
Kiedy skontaktować się z lekarzem
- nasilona senność utrudniająca codzienne funkcjonowanie
- szybki przyrost masy ciała, wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- omdlenia, kołatanie serca lub znaczne spadki ciśnienia
- sztywność mięśni z wysoką gorączką, splątaniem lub zaburzeniami świadomości
- myśli rezygnacyjne albo nagłe pogorszenie nastroju
Sztywność mięśni z gorączką i splątaniem to stan pilny, wymagający natychmiastowej pomocy. Zadzwoń pod numer 112. Jeśli pojawiają się myśli samobójcze, całodobowe wsparcie zapewnia Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222.
Konsultacja online
Leczenie kwetiapiną wymaga regularnych kontroli i rozmowy o działaniach niepożądanych. Podczas teleporady lekarz oceni przebieg terapii, odpowie na pytania o dawkę i czas leczenia oraz ustali, jakie badania kontrolne będą potrzebne. Kontynuację leczenia i wszelkie zmiany zawsze ustala lekarz prowadzący.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Ketrel uzależnia?
Kwetiapina nie należy do leków uzależniających w rozumieniu klasycznym, jak benzodiazepiny. Po dłuższym stosowaniu jej nagłe odstawienie może jednak wywołać dolegliwości, dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo. Plan odstawienia ustala lekarz.
Czy kwetiapina jest lekiem nasennym?
Nie jest zarejestrowana jako lek nasenny, choć w małych dawkach silnie działa uspokajająco i bywa tak stosowana. Decyzję o takim zastosowaniu podejmuje lekarz, oceniając korzyści i ryzyko. Podstawą leczenia bezsenności pozostają metody niefarmakologiczne.
Czy w trakcie leczenia trzeba robić badania?
Tak, zwykle kontroluje się masę ciała, ciśnienie, glukozę i lipidogram, a u części pacjentów także EKG. Zakres i częstotliwość badań ustala lekarz prowadzący. Regularna kontrola pozwala wcześnie wychwycić działania niepożądane.