Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew napiera na ściany naczyń. Podaje się je dwiema liczbami: wyższa opisuje moment skurczu serca, niższa moment jego rozkurczu. Nadciśnienie przez lata nie daje objawów, a mimo to uszkadza naczynia, serce, nerki i oczy. Dlatego regularny pomiar w domu jest jednym z najprostszych i najskuteczniejszych badań profilaktycznych.
Jakie wartości uznaje się za prawidłowe
Za wartość optymalną przyjmuje się ciśnienie w okolicach stu dwudziestu na osiemdziesiąt milimetrów słupa rtęci. O nadciśnieniu mówi się, gdy pomiary gabinetowe powtarzalnie sięgają stu czterdziestu na dziewięćdziesiąt lub więcej. Progi dla pomiarów domowych są nieco niższe, bo w domu jesteśmy spokojniejsi. Rozpoznanie stawia się zawsze na podstawie serii pomiarów, nigdy jednego odczytu.
Jak mierzyć ciśnienie poprawnie
- usiądź i odpocznij pięć minut przed pomiarem
- oprzyj plecy, nie zakładaj nogi na nogę, stopy postaw płasko na podłodze
- mankiet załóż na goły ramię, na wysokości serca, dopasowany do obwodu ramienia
- podczas pomiaru nie rozmawiaj i nie patrz w telefon
- wykonaj dwa pomiary w odstępie minuty i zapisz oba
- mierz o stałych porach, rano i wieczorem, przed przyjęciem leków
Co zaburza pomiar
Kawa, papieros, wysiłek i pełny pęcherz potrafią podnieść wynik nawet o kilkanaście jednostek. Podobnie działa pośpiech i sama wizyta w gabinecie, co nazywa się efektem białego fartucha. Zbyt mały mankiet u osoby z grubszym ramieniem zawyża wynik, zbyt duży go zaniża. Dlatego jeden wysoki odczyt nie jest jeszcze rozpoznaniem.
Co obniża ciśnienie bez leków
Największy efekt daje redukcja masy ciała, ograniczenie soli, umiarkowanie z alkoholem i regularna aktywność fizyczna, najlepiej wytrzymałościowa. Pomaga też sen odpowiedniej długości i rzucenie palenia. U części osób z niewielkim podwyższeniem te zmiany wystarczają, u innych są koniecznym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.
Kiedy skontaktować się z lekarzem
- gdy domowe pomiary regularnie przekraczają wartości prawidłowe
- gdy ciśnienie jest bardzo niskie i towarzyszą mu zasłabnięcia
- gdy mimo leczenia wyniki się nie poprawiają
- gdy pojawiły się obrzęki, duszność przy wysiłku lub kołatania serca
Przy bardzo wysokim ciśnieniu z silnym bólem głowy, zaburzeniami widzenia lub mowy, bólem w klatce piersiowej albo osłabieniem jednej strony ciała zadzwoń pod numer 112.
Konsultacja online
Podczas teleporady lekarz przejrzy Twój dzienniczek pomiarów, oceni, czy wyniki układają się w nadciśnienie, i wskaże, jakie badania dodatkowe będą potrzebne. Omówi też technikę pomiaru, bo błędy metodyczne są częstą przyczyną fałszywie wysokich odczytów.
Najczęściej zadawane pytania
Na której ręce mierzyć ciśnienie?
Za pierwszym razem zmierz na obu i sprawdź, na której wartości są wyższe. Kolejne pomiary wykonuj już na tej ręce. Różnica kilku jednostek między rękami jest normalna.
Ile pomiarów trzeba, żeby ocenić ciśnienie?
Zwykle prowadzi się dzienniczek przez pięć do siedmiu dni, mierząc rano i wieczorem. Dopiero taka seria pozwala ocenić rzeczywisty poziom. Pojedynczy wysoki wynik nie przesądza o niczym.
Czy leki na ciśnienie bierze się do końca życia?
Zwykle leczenie jest długotrwałe, bo nadciśnienie jest chorobą przewlekłą. U części osób po dużej redukcji masy ciała dawki można zmniejszyć. Decyzję o zmianie zawsze podejmuje lekarz.